Gongsessie

Wat zegt onderzoek?

Misschien vraag je je af wat de wetenschap weet over klank en ontspanning. Ik zet het hier eerlijk voor je op een rij: wat onderzoek laat zien, wat natuurkundigen over de gong ontdekten, en waar nog vragen liggen.

Klank en ontspanning

Naar muziek en ontspanning is veel en zorgvuldig onderzoek gedaan. Een grote overzichtsstudie van het Erasmus MC, met ruim zevenduizend patiënten, liet zien dat muziek rond een operatie gevoelens van angst en pijn kan verminderen.1 En volgens een Cochrane-review ervaren mensen met slaapproblemen hun slaap als beter wanneer ze naar muziek luisteren.2 Het gaat daarbij vooral om hoe mensen zich voelen; lichamelijke metingen laten kleinere of geen verschillen zien.

Ook klankschalen, een familielid van de gong, worden steeds vaker onderzocht. In een studie met vijftig mensen die veel spanning ervoeren, voelde de groep die één live klankschaalsessie kreeg zich daarna rustiger dan de groepen die een opgenomen ontspanningsoefening deden of stil wachtten.3 Een recent overzicht van de klankschaalstudies is voorzichtig positief, maar noemt het bewijs nog voorlopig: de studies zijn klein en lastig met elkaar te vergelijken.4

En de gong zelf?

Naar de gong zelf is nog maar weinig onderzoek gedaan, en de studies die er zijn, zijn klein. In Slovenië vulden 129 vaste bezoekers van gongbaden een vragenlijst in; vrijwel allemaal beschreven ze hun sessies als ontspannend.5 Een Duits promotieonderzoek volgde patiënten in een psychiatrische kliniek die gongsessies kregen. Zij vertelden over beelden, lichaamsgevoelens en emoties die sterker naar voren kwamen.6

Ook binnen gongopleidingen wordt onderzocht. Bij het Instituto Internacional Terapia de Sonido in Spanje, waar ik zelf ben opgeleid, sluiten studenten hun opleiding af met een klein praktijkonderzoek. Ze volgen dan een paar deelnemers tijdens een reeks gongsessies: bijvoorbeeld drukbezette managers met werkstress, vrouwen met ADHD, mensen met Parkinson of mensen die behandeld worden voor kanker. Voor en na elke sessie vullen de deelnemers een korte vragenlijst in, en vaak geven ze aan dat ze zich na een sessie energieker en minder gestrest voelen.7 Ook mijn eigen leraar Vikrampal deed, samen met Spaanse onderzoekers, een kleine studie met drie vrouwen met borstkanker. Die verscheen in een Amerikaans vaktijdschrift; de onderzoekers vragen zelf om groter vervolgonderzoek.8

Het gaat telkens om kleine aantallen, vaak drie tot vijf deelnemers, zonder vergelijkingsgroep. Mooi om te lezen, maar nog geen wetenschappelijk bewijs, en zeker geen bewijs dat een gongsessie iets aan zo'n aandoening verandert. Alle eindwerken vind je op de site van het instituut.

Dat past bij wat ik zelf zie: voor veel mensen is liggen in de klank van de gong een diepe, persoonlijke ervaring. Bewijs dat een gongbad klachten verhelpt, is het niet. Een gongsessie is bij mij dan ook een moment van rust, geen behandeling.

Onderzoek bij specifieke klachten

Er is ook onderzoek gedaan bij mensen met bepaalde klachten of in een bijzondere situatie. Hieronder zie je per onderwerp wat er is onderzocht, bij hoeveel mensen en wat de beperking is. Het zijn vaak kleine studies. Ze laten zien wat mensen ervaren, niet dat een gongsessie een klacht behandelt.

Met de gong

  • Angstklachten26 mensen met angstklachten luisterden twee weken lang elke dag elf minuten naar een opname van een gong. Hun angst daalde meer dan bij luisteraars van watergeluiden, maar niet duidelijk meer dan bij mensen die niets deden. Amerikaans promotieonderzoek, niet in een tijdschrift verschenen.9
  • Uitgezaaide kankerTwaalf mensen met uitgezaaide kanker kregen in drie maanden zes sessies met klankschalen, gongs en belletjes. Ze ervoeren minder spanning en hun hartslag daalde; somberheid en kwaliteit van leven veranderden niet. Er was geen vergelijkingsgroep.4
  • Ernstige psychische aandoeningIn de Spaanse ggz kregen 27 mensen gongbaden en 27 anderen geleide meditatie. In de gongbadgroep steeg het aandeel dat minder stress ervoer van een derde halverwege naar ruim twee derde aan het eind. Het ging om tevredenheidsvragen, zonder loting.10
  • VerslavingszorgIn een Noorse verslavingskliniek kregen ongeveer twintig mensen een jaar lang wekelijks een klankbad met gong en andere instrumenten. De begeleider zag dat ze minder gingen piekeren en stilte beter verdroegen. Er werd niets gemeten; het is een praktijkverslag.11

Met klankschalen

  • Hoge bloeddruk51 mensen, van wie twintig met hoge bloeddruk, mediteerden een keer met een klankschaal en een keer in stilte. Hun bloeddruk leek met de klankschaal iets meer te dalen, maar bij een latere herberekening was dat verschil niet meer duidelijk.12
  • Langdurige rugpijn54 mensen met langdurige rugklachten kregen vier weken lang kristallen klankschalen op het lichaam, een stille schaal of alleen de gewone zorg. Met de klankschalen hadden ze minder pijn dan met alleen de gewone zorg; of het beter werkte dan de stille schaal, is niet duidelijk. Op dagelijks functioneren was geen effect.12
  • Heroïneverslaving24 mensen in behandeling voor heroïneverslaving kregen zes sessies met live klankschalen en geleide verbeelding; hun somberheidsklachten namen af. Een klein onderzoek.4
  • Borstkanker47 vrouwen met borstkanker volgden een programma met Tibetaanse klankmeditatie of stonden op een wachtlijst. De deelnemers ervoeren hun concentratie en geheugen als beter en voelden zich mentaal beter; vermoeidheid, somberheid en slaap veranderden niet.12
  • Parkinson, autisme en oudere patiëntenIn China zijn studies gedaan bij onder meer mensen met Parkinson (70 deelnemers), kinderen met autisme (60) en oudere ziekenhuispatiënten (60), steeds vergeleken met alleen de gewone zorg. Een overzichtsstudie beoordeelt al deze onderzoeken als studies met een groot risico op vertekening.12
  • Voor een operatie60 mensen die op een operatie wachtten, luisterden een halfuur via een koptelefoon naar Tibetaanse muziek, of naar een koptelefoon zonder geluid. In de muziekgroep daalde de angst. Het ging om opgenomen muziek, niet om een live klankschaal.13
  • Verpleeghuis (Nederland)In twee Nederlandse verpleeghuizen werden 41 klankschaalsessies met 25 bewoners geobserveerd, onder wie mensen met dementie. Onderzoekers zagen ontspanning, verbondenheid en positieve emoties, ook bij bewoners die weinig praten. Drie sessies werden voortijdig gestopt omdat het een bewoner te veel werd.14

Met muziek en muziektherapie

  • SomberheidMuziektherapie naast de gewone behandeling verminderde depressieve klachten meer dan alleen de gewone behandeling (negen studies, 421 mensen, matige zekerheid). Het gaat om behandeling door een muziektherapeut, niet om een gongsessie.15
  • AngstUit 51 studies blijkt dat muziektherapie angst gemiddeld vermindert, vooral in hoe mensen zich voelen; lichamelijke metingen veranderden nauwelijks.16
  • DementieBij mensen met dementie, vooral in verpleeghuizen, vermindert muziektherapie waarschijnlijk somberheid (30 studies, 1.720 mensen). Op onrust, agressie en geheugen heeft het weinig effect.17
  • LevenseindeIn drie studies leek muziektherapie pijn iets te verminderen, maar niet de kwaliteit van leven. De onderzoekers noemen het bewijs voorlopig.18
  • Langdurige pijnBij vibroakoestische therapie geven lage tonen trillingen via een bed of stoel. In ongeveer twintig studies, vooral bij langdurige pijn zoals fibromyalgie, zijn de uitkomsten wisselend; de onderzoekers vinden het bewijs nog niet betrouwbaar.19

Kortom: er zijn hoopvolle signalen, vooral voor hoe mensen zich voelen, maar de studies zijn klein of gaan over muziek en klankschalen in plaats van de gong. Een gongsessie vervangt geen behandeling; heb je klachten, bespreek die dan met je huisarts.

Waarom een gong zo bijzonder klinkt

Natuurkundigen hebben de gong wél grondig onderzocht, en wat ze vonden is prachtig. Een gong is een dunne, licht gebogen schijf van brons. Sla je hem stevig aan, dan hoor je eerst een lage, doffe dreun. Binnen ongeveer een seconde stroomt de energie naar steeds hogere tonen en bloeit de klank op tot een glinsterende golf, die bij een grote tam-tam wel tien seconden kan aanhouden.20

Hoe harder je speelt, hoe meer de klank van karakter verandert, en niet alleen van volume. Bij krachtig spel gaat de trilling over in wat natuurkundigen chaos noemen: een rijk, steeds veranderend klankpatroon.21 Sommige gongs glijden tijdens het uitklinken zelfs hoorbaar in toonhoogte.22 En een gong heeft geen heldere grondtoon zoals een piano: zijn boventonen liggen niet netjes op een rij, waardoor elke gong zijn eigen klankvingerafdruk heeft.23 Misschien is dat precies waarom een gongbad nooit twee keer hetzelfde klinkt.

Grote Paiste-gong met klankinstrumenten op een schapenvacht

Waar nog vragen liggen

Hoe klank precies op je lichaam en je hersenen werkt, weten we nog niet goed. Onderzoek naar klank en hersenactiviteit geeft wisselende uitkomsten,24 en of een gongbad op de langere termijn iets verandert, is nog niet onderzocht. Wat ik je wél kan bieden: een rustige, veilige plek om te liggen, te luisteren en even niets te hoeven.

Veilig meedoen

Intense klank is niet voor iedereen geschikt. Heb je epilepsie, een pacemaker of een grote gevoeligheid voor geluid, ben je zwanger (vooral in de eerste maanden), of draag je een trauma met je mee? Laat het me vooraf weten, dan kijken we samen wat past.

Ook in het Sloveense onderzoek ervoer niet iedereen alles als prettig: een klein deel noemde malende gedachten of angst bij harde klanken.5 Tijdens de sessie mag je daarom altijd een andere plek kiezen, oordopjes in doen of even rechtop gaan zitten. Ik bouw de klank rustig op en speel nooit harder dan nodig.

Bronnen

  1. Kühlmann AYR, de Rooij A, Kroese LF, van Dijk M, Hunink MGM, Jeekel J (2018). Meta-analysis evaluating music interventions for anxiety and pain in surgery. British Journal of Surgery 105(7):773–783.
  2. Jespersen KV, Pando-Naude V, Koenig J, Jennum P, Vuust P (2022). Listening to music for insomnia in adults. Cochrane Database of Systematic Reviews, CD010459.
  3. Rio-Alamos C, Montefusco-Siegmund R, Cañete T, Sotomayor J, Fernandez-Teruel A (2023). Acute Relaxation Response Induced by Tibetan Singing Bowl Sounds: A Randomized Controlled Trial. European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education 13(2):317–330.
  4. Lin F-W, Yang Y-H, Wang J-Y (2025). Effects of Tibetan Singing Bowl Intervention on Psychological and Physiological Health in Adults: A Systematic Review. Healthcare 13(16):2002.
  5. Pesek A, Bratina T (2016). Gong and Its Therapeutic Meaning. Muzikološki zbornik / Musicological Annual 52(2):137–161.
  6. Hoppert T (2018). In verwandelter Gestalt: Schamanische Zeremonie und musiktherapeutische Heilkunst am Beispiel der Gongtherapie. Proefschrift, Universität Münster.
  7. Acevedo V (2026). Beneficios de la terapia de sonido con Gong en el manejo del estrés laboral en hombres adultos de más de 50 años pertenecientes a la alta dirección empresarial residentes en Londres. Eindwerk Certificación en Terapia de Sonido, Instituto Internacional Terapia de Sonido.
  8. Fernández-Company JF, Quintela-Fandino M, Sandes V, García-Rodríguez M (2024). Influence of music therapy on the improvement of perceived well-being indices in women with breast cancer undergoing hormonal treatment. American Journal of Health Education 55(5):315–326.
  9. Khalsa KS (2021). Gong Meditation as an Intervention for Individuals with Anxiety. Proefschrift, Sofia University (Palo Alto).
  10. Saus Cantero V (2026). Meditación guiada y sonoroterapia con baños de gong en terapia ocupacional en salud mental: un estudio comparativo 2024–2025. TOG (A Coruña) 23(1):9–15.
  11. Langelandsvik AS (2024). Lydbad kan ha stor terapeutisk verdi – erfaringer fra rus-behandling. Poster, Polyfon-konferansen 2024.
  12. Cai Y, Yang G, Liu Y, et al. (2025). Therapeutic effects of singing bowls: A systematic review of clinical studies. Integrative Medicine Research 14(2):101144.
  13. Cotoia A, et al. (2018). Effects of Tibetan Music on Neuroendocrine and Autonomic Functions in Patients Waiting for Surgery: A Randomized, Controlled Study. Anesthesiology Research and Practice.
  14. Konings H, Leontjevas R, Willemsen W, Derksen E (2026). Klanken die resoneren: ervaringen van verpleeghuisbewoners met klankschalen. Een exploratieve kwalitatieve studie. Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 57(2).
  15. Aalbers S, Fusar-Poli L, Freeman RE, et al. (2017). Music therapy for depression. Cochrane Database of Systematic Reviews, CD004517.
  16. de Witte M, Aalbers S, Vink A, et al. (2025). Music therapy for the treatment of anxiety: a systematic review with multilevel meta-analyses. eClinicalMedicine 84:103293.
  17. van der Steen JT, Vink AC, et al. (2025). Music-based therapeutic interventions for people with dementia. Cochrane Database of Systematic Reviews, CD003477.
  18. McConnell T, Scott D, Porter S (2016). Music therapy for end-of-life care: An updated systematic review. Palliative Medicine 30(9):877–883.
  19. Kantor J, Campbell EA, Kantorová L, et al. (2022). Exploring vibroacoustic therapy in adults experiencing pain: a scoping review. BMJ Open 12(4):e046591.
  20. Legge KA, Fletcher NH (1989). Nonlinearity, chaos, and the sound of shallow gongs. Journal of the Acoustical Society of America 86(6):2439–2442.
  21. Chaigne A, Touzé C, Thomas O (2005). Nonlinear vibrations and chaos in gongs and cymbals. Acoustical Science and Technology 26(5):403–409.
  22. Rossing TD, Fletcher NH (1983). Nonlinear vibrations in plates and gongs. Journal of the Acoustical Society of America 73(1):345–351.
  23. Rapoport E, Shatz S, Blass N (2008). Overtone spectra of gongs used in music therapy. Journal of New Music Research 37(1):37–60.
  24. Ingendoh RM, Posny ES, Heine A (2023). Binaural beats to entrain the brain? A systematic review of the effects of binaural beat stimulation on brain oscillatory activity. PLOS ONE 18(5):e0286023.

Deze pagina geeft achtergrondinformatie en is geen medisch advies. Een gongsessie is geen medische of psychologische behandeling en vervangt die niet. Heb je gezondheidsklachten, neem dan contact op met je huisarts. Laatst bijgewerkt: oktober 2026.

Zelf ervaren?
Kom naar een gongbad in Joure of plan een 1-op-1 sessie op een moment dat jou past.
Bekijk de agendaContact